«رهن کامل یعنی چقدر پول؟» این سؤالی است که هر هفته چند بار، از سوی مالکها و مستأجرها، در دفتر ملکایآی مطرح میشود. پاسخ صادقانه در یک عدد خلاصه نمیشود؛ چون همانطور که قیمت هر متر از محلهای به محله دیگر فاصله دارد، رهن کامل هم در فردوسی با ردانی یک عدد نیست و برای مغازه با آپارتمان هم یک عدد نیست. اما مثل همیشه یک راه مطمئن وجود دارد: نگاه کردن به فایلهای واقعی بانک فایل دفتر. در این گزارش، وضعیت رهن کامل در شاهینشهر را در آبان ۱۴۰۵ بر اساس ۱۹۴ فایل اجارهٔ فعال مرور کردهایم و از میان آنها، ۸۲ فایل رهن کامل قابل اتکا را جدا کردهایم؛ فایلهایی که با ودیعهٔ مشخص و بدون اجارهٔ ماهانه ثبت شدهاند.
نکته مهم قبل از شروع: همه اعداد این گزارش از بانک فایل دفتر ملکایآی استخراج شده و آمار رسمی کلانشهر نیستند؛ اما چون دفتر در تمام محلههای شاهینشهر فعال است، این تصویر نزدیکترین چیز به «بازار واقعی اجاره» است که میتوان به آن اعتماد کرد. اگر هنوز با فرایند کلی اجاره آشنا نیستی، اول راهنمای رهن و اجاره در شاهینشهر را بخوان و بعد با ذهن آماده به اعداد این گزارش برگرد.
در قرارداد رهن کامل، مستأجر بهجای «ودیعهٔ بخشی + اجارهٔ ماهانه»، کل مبلغ را یکجا نزد مالک میگذارد و در طول مدت قرارداد اجارهٔ ماهانه نمیپردازد؛ در پایان قرارداد هم همان مبلغ به او برمیگردد. در اجارهٔ معمولی، ترکیب برعکس است: ودیعهٔ کمتر، بهشرط پرداخت ماهانهٔ اجاره. انتخاب بین این دو در واقع انتخاب بین «پول نقد» و «پرداخت ماهانه» است.
برای اینکه بدانی این دو چقدر به هم نزدیکاند، از دادههای فعلی بانک فایل یک فرمول عملی درمیآید: میانه ودیعه در اجارههای معمولی فعلی حدود ۵۰۰ میلیون تومان با اجارهٔ ماهانهٔ حدود ۱۵ میلیون تومان است؛ یعنی در فایلهای فعلی شاهینشهر، بهازای هر ۱ میلیون تومان اجارهٔ ماهانه، حدود ۳۳ میلیون تومان به ودیعه اضافه میشود. پس یک فایل با ودیعهٔ ۵۰۰ و اجارهٔ ۱۵ میلیون، در حالت رهن کامل بهطور تقریبی حدود ۹۹۵ میلیون ودیعه لازم دارد. حالا ببین ادامهٔ گزارش چه میگوید: میانه واقعی فایلهای رهن کامل همین حالا ۱٬۱۰۰ میلیون تومان است. یعنی دو سر بازار، خودشان همدیگر را تأیید میکنند.
از ۱۹۴ فایل اجارهٔ فعال بانک فایل، پس از پاکسازی داده و حذف موارد مشکلدار، ۸۲ فایل رهن کامل قابل اتکا باقی میماند؛ یعنی حدود ۴۲ درصد عرضهٔ اجارهٔ فعلی، رهن کامل است. عملاً از هر پنج فایل اجاره، دو فایل بدون اجارهٔ ماهانه معامله میشود. این یعنی اگر پول نقد کافی داری، انتخابهای جدی جلوی توست؛ و اگر مالکی، رهن کامل گزینهای است که تقاضای واقعی برایش وجود دارد.
ترکیب این ۸۲ فایل هم روشنگر است: ۵۸ فایل آپارتمان با میانهٔ ۱٬۰۵۰ میلیون تومان، ۱۳ فایل خانه با میانهٔ ۱٬۴۰۰ میلیون تومان و ۷ فایل تجاری با میانهٔ ۸۰۰ میلیون تومان، بهعلاوهٔ یک فایل اداری. متراژ میانهٔ فایلهای رهن کامل حدود ۱۰۰ متر است. اگر دنبال رایجترین گزینه هستی، آپارتمان دوخوابه است: ۲۷ فایل با میانهٔ رهن کامل ۹۰۰ میلیون تومان.
جدول زیر قلب این گزارش است. برای هر محله، میانه رهن کامل فایلهایی را آوردهایم که ودیعهشان پس از پاکسازی، در بازهٔ قابل اتکا (بین ۲۰ تا ۵٬۰۰۰ میلیون تومان) بوده است. میانه یعنی نقطهٔ وسط دادهها؛ نه گرانترین فایل و نه ارزانترین. ستون «بازهٔ فایلها» هم نشان میدهد در هر محله، ارزانترین و گرانترین فایل قابل اتکا چند بودهاند.
| محله | تعداد فایل | میانه رهن کامل (میلیون تومان) | بازهٔ فایلها (میلیون تومان) |
|---|---|---|---|
| رازی | ۴ | ۱٬۹۷۵ | ۱٬۴۰۰ تا ۲٬۰۰۰ |
| عطار | ۸ | ۱٬۴۵۰ | ۷۵۰ تا ۲٬۵۰۰ |
| فردوسی | ۵ | ۱٬۳۰۰ | ۷۰۰ تا ۱٬۵۰۰ |
| نظامی | ۳ | ۱٬۳۰۰ | ۱٬۲۰۰ تا ۱٬۵۰۰ |
| خانه کارگر | ۵ | ۱٬۲۰۰ | ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۷۰۰ |
| عارف | ۳ | ۱٬۰۰۰ | ۸۰۰ تا ۱٬۱۰۰ |
| صیاد شیرازی | ۳ | ۸۰۰ | ۷۰۰ تا ۱٬۸۰۰ |
| ردانی | ۷ | ۷۰۰ | ۴۰۰ تا ۱٬۵۰۰ |
دو نکته را در خواندن جدول رعایت کن. اول، در محلههایی که فایل کمتری دارند (مثل رازی و نظامی با ۳ تا ۴ فایل)، میانه حساستر است و یک فایل خاص میتواند عدد را جابهجا کند؛ برای این محلهها، بازه را جدیتر از میانه بگیر. دوم، اختلاف بالای جدول واقعی است: فاصلهٔ میانهٔ رازی تا ردانی تقریباً سه برابر است و همین یعنی «رهن کامل چقدر؟» بدون نام محله، جواب درستی ندارد. فایلهایی هم که محلهشان در ثبت مشخص نشده بود (۱۰ فایل) عمداً در جدول نیامدهاند.
از نگاه مالک، رهن کامل یعنی دریافت یکجای پول، بیدغدغهٔ پیگیری اجارهٔ ماهانه و معمولاً مستأجری که قدرت نقدیاش را نشان داده است؛ در عوض، آن مبلغ تا پایان قرارداد در قید است و در صورت برهم خوردن زودهنگام قرارداد، روند برگشت پول و تحویل ملک باید شفاف تعیین شده باشد. از نگاه مستأجر، رهن کامل یعنی «اجارهٔ ماهانهٔ صفر»، اما به بهای قفل شدن مقدار قابل توجهی پول نقد؛ اگر میتوانی این پول را جای بهصرفهتری به کار بگیری، ترکیب ودیعهٔ کمتر و اجارهٔ ماهانه برایت منطقیتر است.
ابزار تصمیمگیری هم دست توست: با تخمین بودجهٔ ملکایآی میتوانی ببینی با پول نقد موجودت چه فایلهایی در دسترس توست، و اگر خرید هم در افق برنامهات است، راهنمای خرید آپارتمان در شاهینشهر نشان میدهد همین رهن کامل در بعضی موارد به معاملهٔ خرید نزدیکتر است تا اجاره.
رهن کامل در شاهینشهرِ آبان ۱۴۰۵، با میانهٔ ۱٬۱۰۰ میلیون تومان و عرضهٔ حدود ۴۲ درصدی در بازار اجاره، یک گزینهٔ جدی و زنده است؛ اما عدد درست آن همیشه بسته به محله و نوع ملک عوض میشود: از ۷۰۰ میلیون در ردانی تا نزدیک ۲٬۰۰۰ میلیون در رازی. برای دیدن فایلهای رهن کامل امروز، سراغ لیست فایلهای فعال ملکایآی برو که هر روز بهروزرسانی میشود؛ برای مذاکره و بازدید هماهنگ هم میتوانی همین حالا با دفتر تماس بگیری: ۰۹۱۳۶۷۸۰۰۲۳. اگر دوست داری اول تصویر کلی قیمتها را ببینی، گزارش قیمت ملک شاهینشهر آبان ۱۴۰۵ در دسترس توست.